هدف تحقیق طراحی و اعتبار یابی الگوی حکمرانی تربیتی خوب در نظام آموزشی می باشد. جهت دستیابی به هدف تحقیق از روش آمیخته متوالی استفاده شد که شامل دو بخش کیفی و کمی است. در بخش کیفی پژوهش، روش داده بنیاد استفاده شده است. اطلاعات و داده های لازم از صاحبنظران و مدیران ستادی آموزش و پرورش کشور ایران جمع آوری گردیده و سپس با استفاده از روش داده بنیاد مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته است. براساس یافته های روش داده بنیاد «حکمرانی تربیتی خوب»به عنوان مقوله محوری بر مبنای شرایط علی «مدیریت مشارکتی و برنامه ریزی غیرمتمرکز» و از طریق راهبردهای «سیاستهای محیط کلان و برقراری عدالت در آموزش و منابع» با در نظر گرفتن "تقویت زیرساختهای فرهنگی و اجتماعی و سرمایه گذاری آموزشی" محقق می شود و منجر به تحقق "پیامدهای اثربخش بودن نظام آموزشی، رشد و توسعه آموزشی و ارتقای رتبه در مجامع بین المللی" می گردد. همچنین نتایج اعتباریابی نشان داد که اثر مستقیم مدیریت مشارکتی و برنامه ریزی غیرمتمرکزبر پاسخگویی صریح در سطح مثبت و معنادار است. همچنین اثر مستقیم پاسخگویی صریح، ایجاد اعتماد و وفاق اجتماعی، حکمرانی مبتنی بر قانون، زیرساختهای فرهنگی و اجتماعی، سرمایه گذاری آموزشی، عدم اعتقاد به تفویض اختیار و عوامل سیاسی بر سیاستهای محیط کلان در سطح معنادار است. همچنین اثر مستقیم پاسخگویی صریح، ایجاد اعتماد و وفاق اجتماعی، حکمرانی مبتنی بر قانون، زیرساختهای فرهنگی و اجتماعی، سرمایه گذاری آموزشی، عدم اعتقاد به تفویض اختیارو عوامل سیاسی بر برقراری عدالت در آموزش و منابع در سطح معنادار است.

مقدمه: حاکمیت بالینی چارچوبی است که از طریق آن سازمان های بهداشتی و درمانی در راستای ارتقای مداوم کیفیت خدمات و صیانت از بالاترین استانداردهای مراقبت اقدام می کنند. هدف این پژوهش، استخراج نیازهای آموزشی کارکنان برای استقرار حاکمیت بالینی بود.روش پژوهش: پژوهش حاضر، پژوهشی کیفی و کاربردی است که در طی سال 1391 در دانشگاه علوم پزشکی شهید صدوقی یزد انجام شد. جامعه پژوهش، کارشناسان و مدیران دانشگاه بود. نمونه گیری به روش غیرتصادفی هدفمند انجام شد. داده های مورد نیاز از طریق مطالعه کتابخانه ای، جستجوی اینترنتی و مصاحبه با نمونه پژوهش جمع آوری گردید. استخراج حیطه های نیازهای آموزشی و اولویت بندی آن ها با استفاده از فرآیند دلفی تعدیل شده انجام شد.یافته ها: نیازهای آموزشی کارکنان بیمارستان های مورد پژوهش جهت استقرار حاکمیت بالینی به 8 حیطه تقسیم شده و در هر کدام از این حیطه ها به ترتیب تعداد 5، 2، 4، 2، 1، 7، 2 و 8 نیاز قرار گرفته است. این حیطه های آموزشی به ترتیب اولویت شامل موارد زیر می باشند: مشارکت بیماران و جامعه (4.69)، آموزش مبانی حاکمیت بالینی و آموزش مبانی مدیریت نیروی انسانی (4.39)، مدیریت ریسک (4.38)، آموزش های پیش زمینه ای (4.3)، اثربخشی بالینی و استفاده از اطلاعات (4.28)، ممیزی بالینی (4.16).نتیجه گیری: بیمارستان ها می توانند از طریق نیازسنجی آموزشی و شناسایی حیطه های آموزشی دارای اولویت بالا و اجرای برنامه های آموزشی مرتبط با این حیطه ها، زمینه استقرار حاکمیت بالینی و در نتیجه ارتقاء کیفیت خدمات خود را فراهم کنند.

نقد به معنای جدا کردن خوب از بد و پرداختن به نقاط ضعف و قوت چیزی است. نقد و ارزیابی کتاب های آموزشی، به عنوان حلقه کوچکی از زنجیره مراحل و اجزاء فرایند آموزش و یادگیری، می تواند به مخاطبان آثار علمی، بویژه استادان و دانشجویان، برای انتخاب کتاب متناسب با نیازها و علایق شان کمک کند. در مقاله حاضر کتاب ویراست سیزدهم روان شناسی تربیتی (نسخه جهانی) نوشته آنیتا وولفوک مورد تحلیل و ارزیابی قرار گرفته است. این مقاله تحلیلی است کیفی مبتنی بر تحلیل محتوا و بر اساس تجربه چندین ساله نویسنده در تدریس این کتاب در مقاطع تحصیلات تکمیلی و بر مبنای بررسی مشخصات شکلی و محتوایی اثر و میزان کامیابی آن در رسیدن به اهدافی است که نویسنده در مقدمه کتاب روی آنها تاکید کرده است. با توجه به نتایج این تحلیل نقادانه، امید است این نقد باعث آشنایی بیشتر علاقمندان این حوزه با این کتاب و استفاده بیشتر از آن در جامعه علمی ایران بشود.

مقدمه: پژوهش حاضر با هدف شناسایی و رتبه بندی عوامل موثر بر حکمرانی تربیتی مناسب در نظام آموزشی با استفاده از نظریه سه شاخگی طراحی و اجرا گردید. روش کار: پژوهش حاضر از نوع، توصیفی-تحلیلی می باشد که به صورت میدانی انجام گردید. جامعه آماری این پژوهش شامل صاحب نظران و مدیران ستادی آموزش و پرورش کشور ایران بودند. بر اساس انتخاب هدفمند، تعداد 20 نفر به عنوان نمونه تحقیق مشخص گردیدند. ابزار تحقیق پرسشنامه ای محقق ساخته با 44 سوال که شامل 44 عوامل موثر بر حکمرانی تربیتی مناسب در نظام آموزشی بود به منظور شناسایی این عوامل از مصاحبه های نیمه ساختارمند استفاده گردید. در پژوهش حاضر، به منظور طراحی چارچوب مفهومی تحقیق از نظریه سه شاخگی کمک گرفته شد. به منظور رتبه بندی عوامل از روش الکتره استفاده گردید. کلیه روند تجزیه و تحلیل داده های تحقیق با استفاده از نرم افزار الکتره اسلور انجام گردید. نتایج: با توجه به یافته های روش الکتره مشخص گردیده که ارتقا نقش بخش خصوصی به عنوان عامل تولید در تقویت رشد با چیرگی 43، تقویت مشارکت مردمی به منظور تاثیرگذاری بر سیاست گذاری با چیرگی 41 و فعال ساختن جامعه مدنی (از طریق اطلاعات، مشاوره و مشارکت) با چیرگی 37 عامل های مهم اول تا سوم مشخص گردیدند. نتیجه گیری: همچنین نتایج این آزمون نشان داد که افزایش سطح رضایت افراد استفاده کننده از خدمات آموزشی، ارتقای مدیریت دانش و منابع و مدیریت انتظارات اولیا در نظام آموزشی با چیرگی صفر کم اهمیت ترین عوامل موثر بر حکمرانی تربیتی مناسب در نظام آموزشی مشخص گردیدند.

قانون برنامه پنج ساله هفتم جمهوری اسلامی ایران در ماده 92 تکلیف نموده تا «برنامه تقسیم کار ملی و نقشه راه اجرای سند تحول بنیادین آموزش و پرورش» تهیه شود. باتوجه به ضرورت مطالعات سیاستی و فقهی در مسائل حکمرانی تربیتی، نوشتار حاضر درصدد است تا «تقسیم کار ملی و هم افزایی نهادها در حکمرانی تربیتی» را از منظر فقه تربیتی بررسی نماید. روش تحقیق، روش توصیفی و استنباطی است. طبق بررسی های این نوشتار، نتایج زیر بدست آمد. 1) «تربیت به مثابه امری فرانهاد» در فقه تربیتی است (اعم از حاکمیت، خانواده، نخبگان دینی و توده های مردم) که بصورت شبکه ای از حقوق و تکالیف تربیتی طولی و عرضی قابل ترسیم است. تربیت در فقه تربیتی از «اهم المهمّات» است که «شارع به ترک آن راضی نیست». 2) «تقسیم کار و هم افزایی نهادها در حکمرانی تربیتی» از باب «تربیت مشارکتی» و «مشارکت تربیتی» بنحو «اعانه تربیتی» و «تعاون تربیتی» و نیز از باب «مقاومت تربیتی» و «تربیت مقاومتی» و نیز با ملاحظه «وظیفه فوقانی حاکمیت در تربیتِ متربیان و نیز توانمندسازی و یاری رسانی مربیان و بازیگران تربیت» » امری مطلوب و مستحب و در مواردی واجب است.

1پژوهش حاضر باهدف شناسایی شایستگی های اشتغال دانش آموختگان علوم تربیتی از دیدگاه کارفرمایان انجام شد. این پژوهش ازنظر هدف کاربردی و در زمره پژوهش های کیفی و از نوع برخاسته از داده ها بود. شرکت کنندگان این پژوهش شامل 24 نفر از کارفرمایان حوزه علوم تربیتی (مصاحبه کنندگان پذیرش ماده 28 آموزش وپرورش، مدیران آموزشگاه های آزاد علمی، مدیران و مسئولین جذب مدارس غیردولتی، مدیران مهدکودک ها و پیش دبستانی ها) در شهر بیرجند بود. داده ها با استفاده از مصاحبه نیمه ساختاریافته جمع آوری و به روش استراوس و کربین و با استفاده از نرم افزار MAXQDA-2020تحلیل شد. به منظور اعتبار یابی (اعتباربخشی) پژوهش دو روش کنترل اعضا و مرور یا بازخورد همتایان به کار گرفته شد. مرور و مقایسه متوالی داده ها به استخراج 28 مقوله و 6 مضمون منتج شد. تحلیل داده ها منجر به شکل گیری یک خرده نظریه شد. الگوی به دست آمده نشان می دهد، پدیده اصلی در فرایند مهارت تربیت و آموزشگری است. پدیده اصلی، تحت تأثیر شرایط زمینه ای و واسطه ای، منجر به شکل گیری راهبردهای «یادگیرنده مادام العمر بودن»، «مهارت پژوهش»، «مهارت برنامه ریزی»، «کلاس داری و مدیریت کلاس»، «هدفمندی» و «مهارت های حل مسئله» گردید. درنهایت «افزایش توان اشتغال پذیری» به عنوان پیامد حاصل از این فرآیند بود.

هدف و پرسش پژوهش:اصلاح جامعه یکی از مهم ترین مسئولیت های حکمرانان است. انجام این مسئولیت به وجود ساختار تربیتی و اِعمال راهبردها و فرایندهای مدیریتی بر اساس شاخصه های قرآن به عنوان فصل الخطاب جوامع اسلامی نیازمند است. از سوی دیگر، برای اصلاح جامعه حکمرانان باید از صلاحیت و شایستگی های لازم برخوردار باشند. بر این اساس، هدف اصلی این پژوهش پاسخگویی به این سوال مهم است که: فرایند مدیریت و ساختار حکمرانی تربیتی بر اساس تفاسیر اجتماعی معاصر چگونه است؟روش پژوهش: این پژوهش با روش ترکیبی تحلیلی- توصیفی و روش تفسیرموضوعی با اقتباس از روش تفسیر موضوعی استنطاقی شهید صدر، انجام شد.یافته ها و نتایج پژوهش: با توجه به این که قرآن گنجی است که مفسران در پی استخراج گنجینه های آن هستند، یافته های پژوهش حاکی از آن است تفاسیر دیدگاه های قرآن را پیرامون فرآیند مدیریت در حکمرانی تربیتی که شامل برنامه ریزی، تصمیم گیری، سازماندهی و نظارت است را بیان کرده اند. این یافته ها نشان می دهند که قرآن با الگو قرار دادن پیامبران به تفصیل ویژگی های حکمرانان را شرح داده است. در نهایت معلوم شد مدیریت ساختار نظام تربیتی از وظایف حکمرانی تربیتی است که در این راستا وظیفه گزینش، رسیدگی به امور و نظارت بر آن ها و در صورت مشاهده تخلف برخورد با آن ها را بر عهده دارد.

پژوهش حاضر با هدف بررسی موانع اجرای حکمرانی مشارکتی در نهادهای آموزشی و پژوهشی انجام شده تا راهکار هایی برای مدیران و ذی نفعان در آموزش عالی ارایه دهد. برای دستیابی به هدف تحقیق، ابتدا ادبیات موجود، شامل تاریخچه، تعاریف و زمینه های موانع اجرای حکمرانی مشارکتی در نهادهای آموزشی و پژوهشی مطالعه شده است و با انجام فرایند تعلیق پدیدارشناسانه و تنظیم پروتکل مصاحبه، با 15 نفر از خبرگان، مصاحبه عمیق صورت گرفت و سپس داده ها با استفاده از روش تحلیل مضمون، کدگذاری شد. با دسته بندی 134 کد اولیه، 24 زیر مضمون و چهار مضمون نهایی به دست آمد. قلمرو زمانی و مکانی پژوهش نیز به ترتیب، سال 1401 و ذی نفعان مختلف آموزش عالی کشور بوده است. با توجه به کدگذاری صورت گرفته و مقوله های احصا شده، موانع پیاده سازی حکمرانی مشارکتی در نهادهای آموزشی و پژوهشی شامل چهار مقوله، 1-ساختاری، 2-مدیریتی، 3-سیاسی، فرهنگی و اجتماعی و فردی است که هرکدام از زیر مولفه هایی تشکیل شده اند. عوامل و مولفه های چالش های اجرایی طرح های حکمرانی مشارکتی به سطح کلان، سیاست گذاری و تدوین سیاست ها و در همین راستا به زمینه سازی، ایجاد فرهنگ مشارکتی و تعیین دقیق برنامه ها و ابزارهای آن، جهت مشارکت دادن ذی نفعان و افراد فعال در این زمینه بر می گردد. از طرف دیگر نتایج نشان داد که موانع هم در سطح کلان و هم در سطح خرد باعث عدم اجرای موفقیت آمیز حکمرانی مشارکتی در نهادهای آموزشی و پژوهشی کشور شده است که در راستای رفع آن ها باید با اتخاذ رویکرد دوطرفه از بالا به پایین و بالعکس در جهت اجرایی سازی این مهم اقدام نمود.